Przywracanie pamięci na cmentarzu ewangelickim w Lutkowie

Prace społeczne na cmentarzu w Lutkowie

Na początku marca 2020 roku z inicjatywy ówczesnego sołtysa wsi Norberta Pukajło zorganizowano akcję czyn „Sprzątanie ewangelickiego cmentarza”, który usytuowany jest po prawej stronie cmentarza komunalnego w Lutkowie. Celem akcji było ogólne porządkowanie miejsca spoczynku przedwojennych mieszkańców( wycinka krzaków, które intensywnie zakrywały pozostałości cmentarza poniemieckiego, a także posprzątanie całego terenu z śmieci, które zalegały poza granicami używanego cmentarza) !!! Cmentarz ewangelicki powstał prawdopodobnie na przełomie XIX/XX w . Kiedy spalił się kościół w Lutkowie w 1894 roku podjęto decyzję o wybudowaniu nowego . Żeby ułatwić pracę ludziom przy budowie świątyni na skraju wsi postanowiono wybudować cmentarz na który przeniesiono groby z placu kościelnego. Przez wiele lat cmentarz był w dobrym stanie , aż do lat 90 tych XX wieku. W tedy miłośnicy złomu zniszczyli go niemalże całkowicie, wyłamując żeliwne krzyże niszcząc przy tym groby
Celem tej akcji jest przywrócenie temu miejscu właściwego znaczenia – wyglądu. W tym miejscu spoczywają byli mieszkańcy Rehwinkiel. To dzięki tym osobą ich rodziną Lutkowo wygląda jak wygląda. Warto o tym pamiętać.

Prace prowadzone na nieczynnym cmentarzu , były kontynuowane przez kolejne lata. Za każdym razem mieszkańcy , którzy uczestniczyli w tym przedsięwzięciu odkrywali wśród zalegających liści różne artefakty związane z tym miejscem. Krzyże które w większości można było zidentyfikować ( tz. były czytelne dane osoby zmarłej) , fragmenty krzyży, płyty marmurowe z danymi, fragmenty płyt, tabliczki, płotki, ozdoby krzyży ( figurki). W 2024 roku na części nieużytkowej cmentarza powstało lapidarium ( o ostatecznym kształcie) prędzej było usytuowane w innym miejscu)

Na dzień 16.03.2024 rok podczas prac porządkowych udało się zlokalizować ok. 40 krzyży , tablic nagrobnych, oraz wiele elementów ozdobnych Swoją tożsamość odzyskało w sumie blisko 30 osób ( lista poniżej)

1GUSTAW RETZLAFF186323.05.1932
2AMANDA DABERKOW18881894
3IDA AUGUSTE SCHRÖDER02.02.189025.03.1912
4CHRISTIAN HEYN18501913
5SELENA EMMA KEMPE18981912
6FRIEDERIKE BRAUN23.11.184313.12.1915
7GUSTAW ALBERT ZUHLKE06.06.190530.08.1905
8WILHELM RETZLAFF19.09.187821.07.1900
9MAGDALENE BALTE5.06.185225.02.1921
10WILHELMINE BERNDT KEMPE31.10.185511.09.1931
11WILHELMINE RIDEL18831920
12AUGUST GOTTLIEB RIDEL183426.08.1882
13HERMANN KLEBOW15.04.186129.12.1928
14AUGUST HEYN23.09.185016.10.1922
15WILHELMINE RIDEL18831920
16OTTO ROBERT HARTWIG08.06.190102.11.1902
17ADELHEID BRAUN27.12.192124.03.1923
18KARL KRÜGER30.09.185421.07.1930
19ERNESTINE KRÜGER KELLER16.12.184906.03.1931
20SOPHIE RETZLAFF ROCH07.04.184010.02.1909
21DOROTHEA HEIN11.10?.184314.08.1908
22GOTTLIEB HEIN12.04.184429.08.1936
23OTTO ZÜHLTE13.12.191206.09.1913
24JULTINE RETZLAFF28.12.183901.07.1914
25WILHELMINE KUROW SELL20.03.183311.01.1912
26AUGUST RIDEL13.08.189607.08.1913
27WILHELMINE BARTELT12.10.186916.01.1907

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *